سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
376
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى)
( ايان ) و مورد سؤال به آن بواسطه [ ايّان ] از زمان استقبال پرسش مىشود . برخى از ادباء گفتهاند : كلمه [ ايّان ] در موارد تفخيم استعمال مىشود مانند فرموده حقتعالى يسئل ايّان يوم القيمة ( مىپرسد چه وقتى روز قيامت به پا مىشود ) . ( انى ) و مورد سؤال به آن كلمه [ انّى ] گاهى به معناى كيف بوده يعنى با آن از حال و چگونگى شيئى سئوال مىشود مانند : فأتوا حرثكم انى شئتم ( به مزرعه خود داخل شويد بهرنحو كه خواستيد ) و زمانى به معناى [ من اين ] مىباشد مانند : انّى لك هذا ( براى شما از كجا چنين مىباشد ) . شارح در دنبال [ فى امر يعمّهما ] مىگويد : مقصود از امرى كه شامل هردو است مضمونى است كه [ اىّ ] به آن اضافه و نسبت داده شده است مانند آنچه در آيه شريفه مذكوره آمده چه آنكه مؤمنين و كفار در فريقيّت با هم مشترك بوده لذا سئوال كردند از آنچه كه ايندو طائفه را از يكديگر ممتاز قرار مىدهد مانند اينكه كافرين به اين قول قائل بوده و اصحاب پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم به آن قائل نبودند چه آنكه نفس قائل بودن كفار و قائل نبودن ياران حضرت خود باعث ميز و جدائى آنها از هم بوده است . و سپس در ذيل آيه [ سل بنى اسرائيل الخ ] مىگويد :